Wybór kraju

Wybór kraju

7 mitów na temat zakazu handlu w niedzielę

24 Paź 2016   Aktualizacja: 24 Paź 2016

Magdalena Parys

„Dzień wolny w handlu nie wpłynie na poziom bezrobocia w kraju”. „Sklepy internetowe również działają w weekend, więc trzeba je zamknąć w niedzielę”. Sprawdzamy, czy rzeczywiście tak jest.

Projekt zmniejszający liczbę dni handlowych w tygodniu do 6 dotyczy większości społeczeństwa, dlatego budzi tak duże emocje. Częstym argumentem przeciwników zmian jest brak precyzyjnych przepisów ustawy, które traktują cały handel jednakowo. Nie uwzględniają zatem specyfiki działalności niektórych branż – internetowej czy z automatami (według zapisów sklep online i automat z kawą powinny być wyłączane co niedzielę). Czytając projekt nowej ustawy można mieć wątpliwości co do słuszności proponowanych zmian.
Prześledziliśmy postulaty autorów i zwolenników ograniczenia handlu w niedzielę i zestawiliśmy je z realiami.

MIT 1: Tego chce społeczeństwo

Jak pokazują najnowsze badania TNS, 74 proc. Polaków robi zakupy w niedzielę. Przeciw projektowi jest 55 proc. ankietowanych, 32 proc. go popiera, a 13 proc. nie ma zdania. Bezpośrednio zainteresowani wolnym dniem, czyli pracownicy handlu, sami nie są przekonani co do słuszności zakazu handlu w niedzielę. Z sondażu TNS wynika, że 49 proc. zapytanych popiera ten pomysł. Przeciwko jest natomiast 42 proc. pracowników sklepów, którym pracujące weekendy nie przeszkadzają. 9 proc. nie ma zdania. 

MIT 2: W sklepach internetowych sprzedaż i realizacja zamówień odbywa się codziennie przez 24h

W artykule „Kiedy realizowane są zamówienia internetowe” udowodniliśmy, że zarówno mniejsze, jak i większe podmioty z branży eCommerce, nie kompletują ani nie wysyłają zakupów w niedzielę. Część z nich wraz z zapleczem logistycznym (magazyny, centra logistyczne) nie pracuje już nawet w sobotę, wracając do pełnego obciążenia tylko w dni robocze. Podobnie jest z firmami kurierskimi, współpracującymi z markami. Przewoźnicy w niedzielę nie dostarczają paczek. Tak więc zapis traktujący sklepy online tak samo, jak sklepy tradycyjne, wydaje się nieprzemyślany. Zresztą trudno sobie wyobrazić, jak miałoby wyglądać zamknięcie sklepu internetowego na jeden dzień. No i jaki komunikat należy wyświetlić osobie, która ogląda towary na stronie www na kwadrans przed północą w sobotę…

MIT 3: W Europie też tak jest

Niedzielne zakupy można robić poza Polską w 19 krajach Unii Europejskiej, niejednokrotnie bogatszych niż nasz kraj. Handel w niedzielę jest aktywny: w Bułgarii, Chorwacji, na Cyprze, w Czechach, Danii, Estonii, Finlandii, Hiszpanii, Irlandii, na Litwie, Łotwie, Malcie, w Portugalii, Rumunii, na Słowacji, Słowenii, w Szwecji, we Włoszech i w Wielkiej Brytanii.Ograniczenia w sprzedaży są w 7 państwach: w Austrii, Belgii, Francji, Grecji, Holandii, Luksemburgu, Niemczech. Węgry natomiast, które jako ostatnie (ustawa z marca 2015 r.) postanowiły zamknąć sklepy w niedzielę, z powodu braku akceptacji pomysłu wśród społeczeństwa już wycofują z tych postanowień.

MIT 4: Dzień wolny w handlu i usługach nie wpłynie na poziom zatrudnienia i bezrobocia w kraju

Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji (POHiD), która reprezentuje wielkie sieci handlowe, podkreśla, że zakaz handlu w niedzielę boleśnie odczuje rynek pracy. Badania wskazują, że pracę może stracić 35-40 tys. osób. Z kolei firma doradcza PwC szacuje, że zatrudnienie w branży handlowej po wprowadzeniu zakazu mogłoby skurczyć się o 7 proc. – pracę straciłoby od 62,3 tys. do 85,5 tys. osób. – Jedna duża sieć handlowa może na takim zakazie stracić średnio 4 proc. etatów – zaznacza POHiD. Spadek zatrudnienia w sektorze handlowym wpłynie także na wysokość wynagrodzeń (mniejsze podwyżki, premie i/lub ich brak). Co więcej, zamknięcie galerii handlowych w niedzielę wpłynie także na ograniczenie zatrudnienia w sektorze usług – w kinach, restauracjach, wśród ochrony, ekipy sprzątającej. Przy 40 dodatkowych dniach wolnych w ciągu roku, mniej osób będzie potrzebnych do pracy.
Problemy z zatrudnieniem mogą mieć również studenci, którzy w ciągu tygodnia chodzą na uczelnię, a w weekendy pracują (często w sklepach), żeby móc się utrzymać w obcym mieście.

MIT 5: Niedziela w polskiej tradycji to dzień święty i odpoczynku

Nie tylko sprzedawcy pracują w niedzielę. Co z innymi zawodami i grupami, tj. lekarze, dziennikarze, służby mundurowe, barmani, kelnerzy, kierowcy komunikacji miejskiej? „Dlaczego mają być zamknięte sklepy, a mój mąż musi pracować w niedzielę i święta w liniach lotniczych, bo komuś zachciało się wycieczki!?” – czytamy na forum Kontakt24. Chcąc być konsekwentnym, pomysłodawca zakazu powinien rozciągnąć go na wszystkie inne obszary aktywności zawodowej i wziąć pod uwagę także to, że ludzie coraz więcej pracują i niedziela to niejednokrotnie jedyny dzień, w którym można zrobić zakupy.

MIT 6: Sklepy na tym nie ucierpią i odrobią zyski w innym dniu

Jeśli zakaz handlu w niedzielę wejdzie w życie, klienci z pewnością będą robić większe zakupy w piątki i soboty, jednak z powodu krótszego tygodniowego czasu pracy sklepów, ich całkowity obrót może być mniejszy. Na wolnych niedzielach stracą na pewno sklepy odzieżowe, ze sprzętem sportowym, RTV i AGD, z wyposażeniem wnętrz oraz budowlane. – – Trudno się spodziewać, żeby „odrobili” sprzedaż z niedzieli, która przynosi 20 proc. dochodów, w inne dni tygodnia – mówi Jeremi Mordasewicz, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan. Zdaniem specjalistów zabranie handlowi 1/7 czasu pracy naruszy także zasady równej konkurencji, ponieważ stacje benzynowe będą mogły sprzedawać alkohol i papierosy, a konsumenci zapłacą za te produkty więcej, niż w tradycyjnych sklepach.

MIT 7: Na zakazie handlu w niedzielę skorzystają mali przedsiębiorcy

Straty poniosą także małe sklepy w galeriach handlowych, które zarabiają przede wszystkim w weekendy. Trudności prawdopodobnie nie ominą również osiedlowych sklepów spożywczych (zgodnie z ustawą mogą być otwarte w niedzielę, jeśli za ladą stanie właściciel), które mogą mieć problem ze zbytem towaru, generującym dodatkowe koszty dla sprzedawców. Innymi słowy, konkurowanie sklepików z wielkopowierzchniowymi sklepami może okazać się jeszcze trudniejsze niż obecnie, nawet przy przewadze działania jednego dnia dłużej. Konsumenci, mając mniej czasu na zrobienie zakupów, będą chętniej wybierać miejsca, gdzie mogą kupić wszystko i większej ilości.

Create your own user feedback survey

Czytaj teraz: 11 pytań o zakupy i sprzedaż na Facebooku

***

Zdjęcie otwarciowe: CC by .Martin./Flickr